Bez Cenzury - Blog Multimedialny

mordercy” Zabijający wszystkich jak popadnie, Mickey i Melory, to idole nowej generacji, bożyszcze tłumów i mediów w Mac-Świecie. Mniej śmieszne jest to, że w Europie nie słabnie zainteresowanie Roberto Succo.
Ten Włoch, bez żadnego powodu, zamordował kilkanaście osób. Klasyczny przypadek mordercy bez motywu i w miarę sensownego uzasadnienia. Powstają o nim dramaty, powieści, filmy. Przy okazji podejmowane są próby zrozumienia i rozgrzeszenia jego czynów. Także psychologicznego i filozoficznego uświęcania zbrodni, nadawania jej znaczenia sacrum. Można to traktować jako jeden z symptomów dogłębnego kryzysu naszego kręgu kulturowego i części elit intelektualnych.

II

Roberto Succo, mając 19 lat, zamordował rodziców, gdyż nie chcieli pożyczyć mu samochodu. Potem zabił na terenie Francji i Włoch, bez istotnego powodu, kilkanaście osób. Działał bez żadnego motywu. Przy zatrzymywaniu przez policję podobno stwierdził: ”Jestem mordercą, moim zawodem jest zabijanie ludzi”. Succo, po schwytaniu, popełnił samobójstwo w więzieniu, 25 lutego 1988 roku, w rodzinnym Mestre.

Ten młody Włoch zafascynował francuskiego pisarza i dramaturga Bernarda Marie Koliesa , który napisał sztukę „Roberto Zucco”. Ujrzała ona światło dzienne w 1989 roku i stała się powodem do gwałtownych polemik.
Kolies mitologizuje postać Roberta, przydaje mu cechy biblijnego herosa. Mianowicie walczy on w imię nieskrępowanej niczym wolności, z wszelkimi ograniczeniami społecznymi i etycznymi, a przy tym jest dogłębnie samotny. Zawierza jedynie dziewczynce i ona wyda go w ręce stróżów prawa; ona pozbawi go destrukcyjnej mocy, jak Dalila Samsona. Bohater podejmie próbę ucieczki, lecz w końcu skonstatuje:
„Nie ma co próbować przez mury, bo za tymi murami są następne, wszędzie jest więzienie”. Wchodzi na dach, dążąc ku słońcu ginie w jego oślepiającym blasku. Upada jak Ikar.

Kolies bez ogródek przyznał w wywiadzie dla „Der Spiegel”: „Ten człowiek zabijał bez jakiejkolwiek przyczyny. I dlatego jest dla mnie bohaterem. Odpowiada w pełni człowiekowi naszego wieku.(…)A w formie, w której popełnia swoje morderstwa, odnajdujemy wielkie mity, na przykład mit o Samsonie i Dalili”.
Francuz otwarcie nobilituje seryjnego zbrodniarza. Intelektualnie tłumaczy go i rozgrzesza, nawiązując do prawdy o naturze ludzkiej, jako siedliska agresji i zła. Uświęca jego czyny, ubierając go w szaty postaci z biblijnej czy antycznej tragedii. Tworzy niebezpieczny etos.

Sztuka „Roberto Zucco” zaczęła odnosić duże sukcesy w latach 90-tych w Berlinie, Paryżu, Warszawie. Na tym jednak nie zakończyła się afirmacja tej postaci. Pisarz Pascale Froment napisał w 1994 roku napisał o nim książkę . Na początku naszego stulecia Cedric Kahn zrealizował film, w którym Succo jest jakby nowym Jamesem Deanem, wielkim „buntownikiem bez powodu”, wzorem dla bohaterów XXI wieku.
Szaleństwo, związane z Włochem rozwija się i trwa w najlepsze. Stygmatyzuje też zasadę,że zło jest wyraziste, pociągające, ekspresyjne i pamiętane. Szlachetność i dobro najczęściej bezimienne i zapomniane.

III

Nagłaśnianie sprawy Succo poprzez film Cohena „Roberto Succo” czy powieść Fromenta „Prawdziwa historia Roberto Succo, zabójcy beż powodu „, a także wielu jemu podobnych zabójców, stwarza pewien paradoks.
Mianowicie apologia „zbrodni bez motywu „staje się zarzewiem i motywem następnych zbrodni, nowego danse macabre. Wiąże się to z pragnieniem wyjścia poza anonimowe, marne życie i zyskania swoich „pięciu minut” w audio i tele globalnej wioski. Potwierdzają to przypadki Johna Hinckleya, Marka Chapmana, których biografie stanowią natchnienie dla następnych straceńców. Na marginesie można dodać, iż Hinckley, niedoszły zabójca prezydenta Reagana, był zafascynowany nie tylko Jodie Foster, ale też Travisem z „Taksówkarza” Martina Scorsese, a Chapman, morderca Johna Lennona, uznawał sam siebie za nowe wcielenie Holdena Couffielda, bohatera „Buszującego w zbożu” Salingera. Zatem za tymi zbrodniami kryła się podstawa kulturowa, pewien wzorzec popularyzowany przez zwariowany świat mediów. A motywem „zbrodni bez motywu” jest przemożna chęć stania się bożyszczem tłumów. Kimś znanym i podziwianym w masowej wyobraźni.

Fascynacja ciemną stroną natury ludzkiej, perwersyjnymi oprawcami i katami nie jest tylko domeną kultury Zachodu. Dzięki Yukio Mishimie nastąpiło pełne i niesłychanie odważne otwarcie na tą problematykę literatury w Japonii. Prym wiodą pisarki. Jedna z ostatnich książek Kirino Natsuo „Groteska”, o zabójstwie dwóch prostytutek i relacji o tych wydarzeniach Kazue, jest w swoim mrocznym klimacie i przesłaniu bliska „obcemu ” Camusa. Z kolei Hitomi Kanehara każe w „Językach i kolczykach”( w Polsce wydanie w 2007 roku)każe swojej młodziutkiej bohaterce Liu, odnajdywać swoje prawdziwe „ja” w brutalnym seksie i sadomasochizmie, zobojętnieniu na przemoc. Ta książka to duchowy manifest dwudziestolatków z Kraju Kwitnącej Wiśni.

Ustawiczne próby racjonalizacji, rozgrzeszania w końcu uświęcania zbrodni bez motywu i przyczyn w literaturze i sztuce ?! To kulturowa droga donikąd lub na skraj przepaści. A jednak coraz częściej stawiamy na niej stopy. I idziemy przed siebie.

https://mareksienkiewicz.wordpress.com/